लेह : लडाखमधील प्रसिद्ध पर्यावरण कार्यकर्ते आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांना शुक्रवारी अटक करण्यात आली. लडाखला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा आणि संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीअंतर्गत संरक्षण मिळावे, या मागण्यांसाठी सुरू असलेल्या आंदोलनात हिंसाचार झाल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली. या आंदोलनात चार जणांचा मृत्यू झाला असून ९० हून अधिक जखमी झाले आहेत.
सोनम वांगचुक हे गेल्या पाच वर्षांपासून लडाखच्या सांस्कृतिक आणि पर्यावरणीय हक्कांसाठी लढा देत होते. त्यांनी १० सप्टेंबरपासून उपोषण सुरू केले होते, जे त्यांनी २४ सप्टेंबर रोजी आंदोलनात झालेल्या हिंसाचारानंतर थांबवले. सरकारने त्यांच्यावर राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्यानुसार (NSA) कारवाई केली असून त्यांना लवकरच लडाखबाहेर हलवले जाण्याची शक्यता आहे.
या आंदोलनात लडाखच्या स्थानिक तरुणांमध्ये प्रचंड असंतोष दिसून आला. वांगचुक यांनी सांगितले की, “आंदोलनात हिंसाचार घडवून आणल्याचा आरोप माझ्यावर ठेवला जात आहे, पण मी कोणतेही भडकाऊ भाषण केले नाही. ही कारवाई मला बळीचा बकरा बनवण्याचा प्रयत्न आहे.”
या पार्श्वभूमीवर वांगचुक यांच्या NGO ‘SECMOL’ चा FCRA परवाना रद्द करण्यात आला असून CBI मार्फत आर्थिक अनियमिततेची चौकशी सुरू आहे. त्यांच्या संस्थेने युनायटेड नेशन्स, स्विस आणि इटालियन संस्थांकडून मिळवलेली रक्कम ही सेवा शुल्क होती, अशी त्यांनी स्पष्टता दिली आहे.
राजकीय नेत्यांनी या अटकेवर तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. पीडीपी नेत्या मेहबुबा मुफ्ती, काँग्रेसचे जयराम रमेश आणि ओमर अब्दुल्ला यांनी या कारवाईचा निषेध केला असून लडाखच्या जनतेला दिलेल्या आश्वासनांची पूर्तता न झाल्याचे अधोरेखित केले आहे.
लेहमध्ये सध्या संचारबंदी लागू असून इंटरनेट सेवा बंद करण्यात आली आहे. या घटनेमुळे लडाखमधील सामाजिक आणि राजकीय वातावरण अधिक तणावपूर्ण झाले आहे.
